استرداد جهیزیه

استرداد جهیزیه

معرفی دعوای استرداد جهیزیه :

جهیزیه به مجموعه وسایل و اشیائی که از سوی خانواده دختر به هنگام عزیمت به منزل شوهر تسلیم می گردد ، اطلاق می شود. در بسیاری از خانواده ها مرسوم است که زن به فراخور دارایی خود و کسانش، تمام یا بخشی از اثاث مورد نیاز خود را به خانه شوهر می برد. این رسم را دلائل گوناگون اجتماعی و روانی به وجود آورده است. تأمین معاش خانواده بر عهده شوهر است ، ولی زن نیز میل دارد در این تلاش او را یاری دهد. در واقع ، آوردن جهیزیه نشانه صمیمیت و مظهری از روح تعاون بین خانواده بین خانواده زن با شوهر است. آوردن جهیزیه به معنای انصراف از مالکیت یا شریک ساختن شوهر در آن نیست . بدین معنا که حق مالکیت زن باقی می ماند ولی شوهر نیز از منافع آن بهره مند می شود و می تواند به صورت متعارف این اموال را استفاده نماید.

از نظر حقوقی آوردن جهیزیه نوعی اباحه تصرف است و هیچ حقی برای شوهر ایجاد نمی کند؛ بنابراین  ، هر گاه زن بخواهد می تواند جهیزیه را به دیگری انتقال دهد یا به خانه پدری برگرداند. ولی از جهت اخلاقی ، زن اموال را به خانواده اختصاص می دهد تا صرف نیازهای افراد آن شود .

 

ارکان و نحوه دعوای استرداد جهیزیه :

استرداد جهیزیه مانند سایر دعاوی استرداد دارای شرایط عمومی است و علاوه بر آن باید شرایط اختصاصی ذیل را نیز دارا باشد :

  • مالکیت خواهان بر اموال مورد ادعا :

اولین رکن ادعوای استرداد ، وجود دلائل و اسناد دال بر مالکیت خواهان دعوا بر اموال مورد ادعای استرداد است . مانند فاکتورهای خرید .

  • تسلیم مال موضوع دعوا (جهیزیه) :

باید مطابق اسناد و مدارک محکمه پسند تحویل و تسلیم اموال بر زوج یا  آورده شدن این اموال در زندگی مشترک ثابت شود ، بنابراین اگر زوجه از شوهر مبنی بر وجود اموال و تسلیم آن رسید داشته باشد که در اصطلاح به آن سیاهه جهیزیه می گویند ، این رکن دعوا حاصل است. اگر سیاهه جهیزیه وجود نداشته باشد میتوان به شهادت شهود استناد کرد و یا با تأمین دلیل از شورای حل اختلاف ، اموال موجود در خانه را تأمین و لیست نمود تا بر اساس آن ، دادخواست تقدیم نمود .

  • وجود یا بقاء عین جهیزیه : زوجه در دعوای استرداد جهیزیه باید وجود و بقای جهیزیه را ثابت کند که البته برای حقظ حقوق زوجه می توان به حکم اصل استصحاب ، در صورت تردید به تلف و بقاء ، موجود بودن اموال را فرض و زوج را در صورت ادعای تلف ، مدعی دانست و بار ادعا را بر او تحمیل نمود.

تشریفات رسیدگی به دعوای استرداد جهیزیه :

۱-صلاحیت دادگاه :

به موجب ماده ۴ قانون خانواده جدید، دادگاه خانواده صلاحیت ذاتی در رسیدگی به دعوای استرداد جهیزیه را دارد و در خصوص صلاحیت محلی ،  زوجه می تواند در دادگاه محل اقامت خوانده یا محل سکونت خود اقامه دعوی کند لیکن از آنجائیکه جهیزیه در محل اقامت زوج مستقر می باشد به منظور اجرای سریع و راحت ، بهتر است در محل اقامت زوج که جهیزیه در آن واقع است طرح دعوا گردد .

 

۲- نحوه طرح دعوای استرداد جهیزیه :

الف – مالی یا غیر مالی بودن دعوا :

دعوای استرداد جهیزیه دعوای مالی محسوب می گردد و از آنجائیکه عین اموال مورد خواسته خواهان است به هر میزان که خودش بخواهد تقویم می کند . در میزان تقویم خواسته بایستی قابلیت تجدید نظر از رأی نیز مورد نظر قرار گیرد . بنابراین در صورتیکه بیش از دویست میلیون ریال تقویم گردد در صلاحیت دادگاه خانواده و در صورتیکه کمتر از دویست میلیون ریال تقویم گردد در صلاحیت شعبی از دادگاههای مستقر در شورای حل اختلاف قرار خواهد گرفت .

 

ب- طریقه تقدیم دادخواست:

استرداد جهیزیه یک دعوا محسوب می گردد که بایستی با تقدیم دادخواست صورت پذیرد هر چند بدون تشریفات آئین دادرسی مدنی به آن رسیدگی می گردد.

 

ج-خواهان و خوانده دعوا:

زن در دعوای استرداد جهیزیه سمت خواهان را دارد که به طرفیت مرد که جهیزیه نزد او می باشد طرح دعوا می کند . اگر دعوای مطالبه قیمت اموال درخواست شود زن می تواند علیه کسانی که به نوعی مسبب خسارت و تلف مال شده اند طرح دعوا نماید در این صورت باید آنها را نیز جزء خواندگان دعوا قرار دهد.

 

۳- اسناد و مدارک لازم برای طرح دعوای استرداد جهیزیه :

۱-کلیه اسناد و مدارک دال بر وجود رابطه زوجیت و انقطاع آن از جمله سند نکاحیه ، گواهی عدم سازش ، دادنامه دادگاه.

۲-کلیه اسناد و مدارک دال بر تحویل یا آورده شدن اموال و جهیزیه به زندگی مشترک از جمله لیست جهیزیه، تأمین دلیل ، شهادت شهود ، سیاه جهیزیه.

۳-کلیه اسناد و مدارک دال بر معرفی تعدی و تفریط بودن یا از بین رفتن جهیزیه از جمله معاینه محل ، استشهادیه.

نمونه دادخواست استرداد جهیزیه

 


آدرس دفتر وکیل(زهرا ابراهیمی-مدیر موسسه حقوقی عدل گستران ناجی):تهران،نواب،خ بریانک غربی،نبش ک گلبن جنوبی، پ ۲ ، ط ۴ ، واحد ۱۷ .

 

تلفن دفتروکیل: ۰۲۱۵۵۷۳۵۸۱۸-۰۲۱۵۵۷۲۸۲۶۶

همراه وکیل: ۰۹۱۲۵۱۴۷۰۹۵