انحلال شرکت

عوامل انحلال شرکتها

عوامل انحلال شرکت های اشخاص

عوامل انحلال شرکت های اشخاص در مواد ۱۳۶ ، ۱۶۱ و ۱۸۹ قانون تجارت آمده است که شامل موارد زیر می باشد :

 

۱-اتمام موضوع فعالیت شرکت :

در صورتیکه شرکت برای موضوع معینی تشکیل شده باشد و آن موضوع به اتمام برسد ، شرکت منحل می گردد.

 

۲-امتناع موضوع شرکت :

امتناع موضوع شرکت به معنای غیر مقدور شدن موضوع آن است .به هر دلیلی که انجام موضوع شرکت غیر مقدور شود ، در این صورت مطابق قاعده عمومی از حقوق قراردادها ، شرکت منحل می گردد مگر اینکه موضوع شرکت در اساسنامه تغییر داده شود .

 

۳-انقضاء مدت شرکت :

اگر در اساسنامه برای شرکت ، مدت محدود در نظر گرفته باشیم و آن مدت بگذرد ، شرکت منحل می شود و این هم یک قاعده عمومی برای کل قراردادهاست .  همین قاعده در مورد شرکتهای مدت معین هم وجود دارد . مگر اینکه شرکاء مدت را تمدید کنند .اگر شرکت برای مدت نامحدود باشد ، دیگر مشمول این بند نمی شود .

 

۴-ورشکستگی شرکت :

اگر یک شرکت تجاری از ادای دیونش عاجز باشد و متوقف شود ، دادگاه می تواند حکم ورشکستگی آنرا صادر کند و حکم ورشکستگی یکی از عوامل انحلال شرکتهای تجاری است . برای ورشکستگی ، نیاز به حکم دادگاه است ولی همین که یک شرکتی حکم ورشکستگی اش صادر شود ، خود به خود منحل شده محسوب می شود و نیاز به حکم انحلال جداگانه ندارد .

 

۵-توافق همه شرکاء :

مطابق ماده ۱۳۶ قانون تجارت ، توافق همه شرکاء می تواند برای انحلال شرکتهای اشخاص صورت بگیرد . این کار نوعی اقاله قرارداد شرکت محسوب می شود .

 

۶-فسخ یکی از شرکاء :

مطابق ماده ۱۳۷ ق.ت ،فسخ یکی از شرکاء هم از عوامل انحلال شرکت است . البته در صورتیکه این حق در اساسنامه از شرکاء سلب نشده باشد و ناشی از قصد اضرار هم نباشد . تقاضای فسخ باید ۶ ماه قبل کتباً به شرکاء اعلام شود .

 

۷-وجود دلائل موجه :

مطابق بند ج م ۱۳۶ ، هر یک از شرکاء می تواند با استناد به دلائل موجه ، انحلال شرکت را از دادگاه بخواهد .

هر گاه دلائل انحلال منحصراً مربوط به شریک یا شرکاء معین باشد ، دادگاه می تواند بجای حکم به انحلال  ، حکم اخراج آن شریک یا شرکاء را بدهد.

دلیل موجه ممکن است ناکارآمدی شرکت ، اختلاف نظر زیاد شرکاء و یا عدم مدیریت صحیح شرکت باشد.

در صورتیکه دادگاه به این نتیجه برسد که  دلیل موجه اعلام شده مستند به فعل یکی از شرکاء می باشد ، می تواند شرکت را منحل نکند و به جای آن حکم به اخراج آن شریک بدهد.

 

۸-ورشکستگی یکی از شرکاء :

در صورتیکه شرکت خودش ورشکسته شود ، قطعاً منحل می شود اما اگر یک از شرکای شرکت ورشکسته شود ، خود به خود باعث انحلال شرکت نمی شود.

انحلال شرکت وقتی صورت می گیرد که یکی از شرکاء ورشکسته شده باشد و مدیر تصفیه برای دسترسی به سهم الشرکه آن شخص،  درخواست می کند که  آن شرکت منحل شود و اگر در مدت ۶ ماه شرکت سهم الشرکه شریک ورشکسته را محاسبه و به او پرداخت ننمایند موجبات انحلال شرکت فراهم می گردد.

 

۹-بدهکاری یکی از شرکاء :

مطابق ماده ۱۲۹ قانون تجارت ، ممکن است یکی از شرکاء بدهکار شده باشد و توان پرداخت بدهی خود را نداشته باشد . از آنجائیکه اموال شرکت از اموال شرکاء جداست طلبکاران می توانند نسبت به سهمیه مدیون از منافع شرکت یا سهمی که در صورت انحلال شرکت ممکن است به مدیون مزبور تعلق گیرد هر اقدام مقتضی انجام دهند . برای وصول سهم بدهکار می توان انحلال آن شرکت را از دادگاه تقاضا نمود البته شرکاء شرکت می توانند با پرداخت سهم الشرکه شریک ، از انحلال جلوگیری نمایند .

 

۱۰-فوت یکی از شرکاء :

از آنجائیکه در شرکتهای اشخاص ، شخصیت شرکاء اهمیت دارد . به همین دلیل فوت هر یک از شرکاء ، مطابق ماده ۱۳۹ قانون تجارت موجب انحلال شرکت هم می گردد.

مگر اینکه سایر شرکاء و قائم مقام متوفی در خصوص عدم انحلال شرکت با هم به توافق برسند .

یعنی با فوت یکی از شرکاء ، شرکت خود به خود منحل می شود مگر اینکه بقاء شرکت را کتباً توافق نمایند و به این ترتیب جلوی انحلال را بگیرند . سکوت وراث متوفی در حکم اعلام رضایت است .

 

۱۱-حجر یکی از شرکاء :

از آنجائیکه در شرکتهای اشخاص شخصیت شرکاء دارای اهمیت است ، همانگونه که فوت باعث انحلال می شود ، محجوریت یکی از شرکاء هم باعث انحلال شرکت می شود . مجوریت یعنی سفیه یا مجنون بشود .

همین که یکی از شرکاء محجور شد ، خود به خود شرکت منحل می شود اما می توان جلوی انحلال را گرفت . به این صورت که اولاً : سایر شرکاء به بقاء شرکت راضی باشند و ثانیاً قائم مقام محجور که قیم اوست ، ظرف یک ماه کتباً اعلام رضایت نماید .

سکوت تا انقضاء یک ماه هم در حکم اعلام رضایت است .

عوامل انحلال شرکت با مسئولیت محدود

مطابق ماده ۱۴۱ قانون تجارت ، عوامل انحلال شرکت با مسئولیت محدود از قرار ذیل است :

۱-اتمام موضوع شرکت

۲-امتناع موضوع شرکت

۳-انقضاء مدت شرکت

۴-ورشکستگی شرکت

۵-توافق همه شرکاء

موارد فوق ، قاعده عمومی انحلال در همه شرکتهای تجاری است .

۶-مطابق بند ب ماده ۱۱۴ قانون تجارت : تصمیم دارندگان بیش از نصف سرمایه فارغ از تعداد آنها.

۷-وجود دلائل موجه : مطابق بند ج ماده ۱۱۴ قانون تجارت ، در صورتیکه بواسطه ضررهای وارده نصف سرمایه شرکت از بین رفته باشد.

۸-فوت یکی از شرکاء الیته در صورتیکه در اساسنامه شرکت درج شده باشد . چرا که در شرکت با مسئولیت محدود فوت یکی از شرکاء علی القاعده باعث انحلال نیست.

عوامل انحلال در شرکتهای سهامی

موارد انحلال مشترک با سایر شرکتها

مطابق ماده ۱۹۹ لایحه قانون تجارت ، عوامل انحلال شرکتهای سهامی شامل موارد زیر می باشد :

۱-اتمام موضوع شرکت

۲-امتناع موضوع شرکت

۳-انقضاء مدت شرکت

۴-ورشکستگی شرکت

سه مورد اول فوق ، در سایر شرکتها ، خود به خود باعث انحلال می شوند اما در شرکتهای سهامی این سه مورد خود به خود موجب انحلال شرکت نمی شود بلکه باید مجمع عمومی فوق العاده ، انحلال شرکت را اعلام نماید . در صورت عدم اعلام از سوی مجمع ، دادگاه به درخواست هر ذی نفع می تواند انحلال را اعلام کند .

موارد انحلال خاص شرکتهای سهامی

۱-تصمیم مجمع عمومی فوق العاده

تصمیم مجمع عمومی فوق العاده برای انحلال شرکت ، در هر زمان و به هر دلیلی می تواند موجب انحلال شرکت گردد حتی اگر توجیهی هم نداشته باشد .

۲-حکم دادگاه

حکم دادگاه منحصراً در مواردی که قانون مقرر کرده است .

موارد مقرر قانونی شامل :

ماده ۵ لایحه :

اگر سرمایه شرکت از حداقل مقرر قانونی کمتر شود . در این صورت مجمع عمومی فوق العاده ظرف یکسال یا باید نسبت به افزایش سرمایه تا میزان مقرر قانونی اقدام کند یا اینکه شرکت را به نوع دیگری تغییر دهد در غیر اینصورت هر ذی نفعی می تواند از دادگاه انحلال را بخواهد .

ماده ۱۴۱ لایحه  : در صورتیکه بواسطه ضررهای وارده ، شرکت ضرر کرده باشد و حداقل نصف سرمایه اش از بین رفته باشد در این صورت باید مجمع عمومی فوق العاده تشکیل شود و سرمایه را به آن میزان تقلیل دهد یا اینکه شرکت را منحل کند . اگر مجمع عمومی فوق العاده در این خصوص هیچ اقدامی کند ، باز هم هر ذی نفعی می تواند از دادگاه انحلال را بخواهد .

ماده ۲۰۱ لایحه  :

مطابق این ماده در چند مورد می توانیم انحلال را از دادگاه بخواهیم :

از جمله آن موارد :

مجمع عمومی عادی به موقع تشکیل نشده باشد .

هیأت مدیره برای مدت زیادی بلامتصدی مانده باشد .

اتمام موضوع شرکت

امتناع موضوع شرکت

و …

 

مشاوره حقوقی و یا قبول وکالت در خصوص شرکتهای تجاری فقط بصورت حضوری و با تعیین وقت قبلی امکان پذیر می باشد . درباره وکیل

سایر مقررات مربوط به شرکتها

انحلال شرکت