تمکین

تمکین چیست ؟

تمکین در لغت ، به معنای الزام است و در اصطلاح حقوقی به معنای اطاعت و فرمانبرداری زن از مرد است.

تمکین شامل عام و خاص می باشد . تمـکین عام به معنای ، سکونت زن در منزل مشترک مرد می باشد. حضور زن در منزل مرد ، ظهور در تمـکین زن از مرد دارد . تمـکین خاص ، تکالیف زناشوئی زوجین در مقابل یکدیگر است.

عدم تمکین به مفهوم ترک منزل مشترک بدون عذر موجه توسط زوجه می باشد .

درخواست عدم تمکین از طرف مرد :

زمانی مرد ، دادخواست الزام به تمکین می‌دهد که همسر او بدون عذر موجه منزل مشترک را ترک کرده باشد.

معنی این دادخواست به زبان ساده این است که همسرش به خانه برگردد.

مرد زمانی دادخواست تمـکین می‌دهد که همسر او بدون اجازه ، منزل را ترک کرده باند و حاضر به بازگشت هم نباشد.

در جلسه دادگاه تمـکین ،  تفکیکی بین تمـکین عام و خاص نمی توان قائل شد ؛ چرا که دادگاه ها تنها به این امر رسیدگی می کنند که آیا زن در منزل مشترک مرد حضور دارد یا خیر ؟ ؛ در واقع دادگاه ها وارد مسائل شخصی و خصوصی زوجین نمی شوند و حکم آنها تنها به این معنا است که زوجه به منزل مشترک بازگردد .

مجازات عدم تمکین زن چیست ؟

در صورتیکه زن حاضر به تمـکین و بازگشت به منزل مشترک نباشد ، آیا مجازاتی برای زن وجود دارد ؟

عدم تمـکین زن از مرد ، وصف کیفری ندارد و مهمترین اثر عـدم تمـکین زوجه ، در عدم استحقاق او به دریافت نفقه می باشد.

همچنین اگر زوجه نسبت به طرح دعوای ترک انفاق که جنبه کیفری عدم پرداخت نفقه از طرف زوج می باشد ، اقدام کرده باشد ، حکم عـدم تمکین زوجه می تواند در تحصیل برائت زوج موثر باشد .

اخذ حکم عدم تمکین ، همچنین این امکان را می دهد که مرد بتواند اجازه ازدواج مجدد را از دادگاه اخذ نماید .

اثر دیگر اخذ حکم الزام به تمکین در جائی است که طلاق از طرف زوج باشد ؛ که در صورت اثبات ناشزگی زن ، شرط تنصیف دارائی منتفی می گردد.

در دادگاه تمکین باید چه بگوییم ؟

در دادگاه تمکین چه مواردی گفته می شود ؟

در پاسخ به سئوالات قاضی در جلسه تمکین ، ابتدا زوج به ترک منزل زوجه از منزل اشاره می کند و از دادگاه می خواهد از آنجائیکه پیگیریهای او و وساطت خانواده و اقوام ، برای بازگشت همسرش به منزل کارساز نبوده ، نسبت به صدور حکم الزام به تمـکین زوجه اقدام نماید.

زن ، در پاسخ به صحبت های مرد ، مشکلات و علل ترک منزل را بیان می کند.

در واقع خانمها پس از حضور در دادگاه تمـکین ، علت قهر خود و ترک منزل را بیان می کنند . مواردی مانند : ضرب و جرح از طرف مرد ، خیانت ، دخالتهای خانواده همسر ، اعتیاد و مصرف مواد روان گردان ، عدم امنیت جانی ، عدم پرداخت نفقه ، اخراج از منزل توسط مرد و …

عدم حضور زن در جلسه تمکین به نفع او نیست ؛ چرا که دادگاه در صورت ابلاغ احضاریه و غیبت زوجه ، خواسته مرد را مقرون به صحت دانسته و حکم الزام به تمکین را صادر می کند .

 

دلائل موجه عدم تمکین زوجه :

در مواردی ، عدم تمکین زوجه ، علت موجه دارد و در واقع ، دفاع زوجه در دعوای الزام به تمـکین می باشد . برخی از آن موارد شامل :

1-حضور در خانه مرد برای او ترس ضرر جسمانی ،مالی یا شرافتی داشته باشد.

البته در این مورد لازم است وجود ضرر جسمانی ، مالی یا شرافتی در صورت تمکین ، از طرف زن ثابت گردد.

2-ترک انفاق از سوی مرد

در مواردی که علت موجه برای عدم تمـکین زوجه وجود دارد ، دادخواست الزام به تمـکین از طرف مرد رد می گردد.

 

اظهارنامه تمکین چیست ؟

اصولاً زمانی که مرد واقعاً خواهان بازگشت همسرش باشد ، ابتدا و قبل از هر اقدام قضائی ، سعی می کند زن را متقاعد نماید که به زندگی مشترک بازگردد و یا ، با وساطت خانواده و اقوام نزدیک در بازگشت زن به زندگی مشترک تلاش می کند .

زمانی که تلاش مرد و واسطه های ایشان به جائی نرسد ، لازم است اظهارنامه رسمی مبنی بر تمکین برای زوجه ارسال نماید تا رسماً و قانوناً نیز بازگشت به منزل مشترک را از او تقاضا نماید .

ارسال اظهارنامه یا دادخواست الزام به تمکین ، مهلت ندارد و در هر زمانی می توان آن را ثبت نمود.

نمونه اظهار نامه تمکین

دادخواست الزام به تمکین چیست ؟

اگر با اظهار نامه تمـکین ، باز هم زوجه به خانه بازنگشت ، دادخواست تمکین به دادگاه ارائه می گردد و در آن ، تلاش‌ های انجام شده قید و از دادگاه خواستار بازگشت همسر خود می گردد.

 پس از این مرحله دادگاه با تشکیل جلسه اقدام به بررسی ادعای مرد می‌کند. دادگاه تمـکین ، معمولاً یک جلسه برگزار می شود و در صورتیکه نیاز به تحقیقات از جمله وجود خانه مستقل در شأن زوجه باشد ، آن موارد را نیز رسیدگی می کند.

مرد باید در دادگاه دلایلی را بگوید که بر اساس آن مشخص شود همسرش بدون عذر موجه ، خانه را ترک کرده است و تاکنون نیز بازنگشته است.

مدت زمان رسیدگی به دادخواست تمکین در دادگاه های تهران ، معمولاً کمتر از یک ماه می باشد .

نمونه دادخواست تمکین

اقدامات بعد از رأی تمکین چیست ؟

پس از اخذ حکم قطعی تمـکین ، باید درخواست صدور اجرائیه نمود .

واحد اجرای احکام مدنی دادگاه خانواده ، ابتدا وجود منزل مستقل با اثاث البیت زوج را از طریق مددکار دادگاه خانواده بررسی می کند . پس از ارائه گزارش مددکار مبنی بر وجود امکانات لازم برای زندگی ، اجرائیه تمـکین صادر و به زوجه ابلاغ می گردد تا به منزل مشترک بازگردد . 

چکیده نمونه آراء تمکین :

1-رابطه تمکین و ایراد خسارت بدنی جزئی

صرف یک بار درگیری  بین زوج و زوجه که منجر به آسیب جزئی زوجه شود، مصداق خوف ضرر جانی و بدنی نیست و مانع از صدور حکم الزام به تمـکین نمی شود.

2-اثر حکم الزام به تمکین زوجه قبل از صدور اجرائیه

حکم الزام به تمـکین تا قبل از صدور اجرائیه منجر به اثبات نشوز زوجه نخواهد شد.

3-اثبات خوف ضرر جانی زوجه

وجود حکم قطعی دال بر ارتکاب ضرب و شتم زوجه توسط زوج از مصادیق خوف زیان بدنی زوجه و مانع صدور حکم الزام به تمـکین است.

4-تمکین در دوران عقد 

زوجه در دوران عقد ، در صورتی می تواند به استناد حق حبس تمکین نکند که قبلاً از شوهر تمـکین نکرده و با وی رابطه زناشویی برقرار نکرده باشد.

5-شرایط الزام به تمکین زوجه

صدور حکم الزام به تمـکین زوجه منوط به تهیه مقدمات مادی  از جمله مسکن مستقل و اثاث البیت و مقدمات معنوی از جمله ایجاد امنیت روحی و فضای سالم می باشد.

6-رد دعوی تمکین با وجود زندگی مشترک زوجین

با وصف زندگی مشترک زوجین در یک منزل، طرح دعوی الزام به تمـکین وجاهت قانونی ندارد.

7-تجویز ازدواج مجدد در صورت عدم تمکین زوجه

چنانچه زن از شوهر خویش تمـکین ننماید و از انجام وظایف زوجیت امتناع نماید مرد می‌تواند همسر دوم اختیار کند.

8-تأمین مسکن به‌عنوان شرط تمـکین

زوج مکلف است مسکن مناسب شأن زوجه که لازمه تمـکین زوجه است، تهیه نماید.

9-تأثیر عدم تمکین در حقوق مالی زوجه در حکم طلاق به درخواست زوج

در حکم به طلاق به تقاضای زوج، صدور حکم مبنی بر پرداخت نفقه، نصف دارایی زوج، اجرت‌المثل و نحله در صورتی است که طلاق به علت سوء رفتار زوجه نباشد و تمـکین زوجه نیز محرز باشد.

مستندات : مواد 1133و1143و1148و1169و1174 از قانون مدنی و ماده واحده قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق مصوب 1371 مجمع تشخیص مصلحت نظام  

10-رابطه تمکین و مطالبه نفقه

استحقاق زوجه به دریافت نفقه متوقف بر اثبات تمـکین است. زیرا تمـکین شرط ثبوت نفقه است. 

11-دعوای تمـکین با وجود زندگی مشترک زوجین

با توجه به اینکه حضور زوجه در منزل زوج به عنوان منزل مشترک به منزله تمکین است و عدم تمـکین خاص رأساً و مستقیم قابل اثبات نیست بنابراین دعوی الزام به تمـکین در این مورد قابل پذیرش نیست.

12-شرط تجویز ازدواج مجدد

در صورتی دادگاه حکم بر تجویز ازدواج مجدد به دلیل عدم تمـکین زوجه صادر می‌ نماید که زوج ، مسکن مستقل و مناسب برای تمـکین زوجه فراهم آورده و با این وجود زوجه تمـکین نکرده باشد.

13-اصل بر تمکین در روابط زوجین

در روابط زوجین، اصل بر تمـکین است مگر اینکه خلافِ این اصل، ثابت شود.

مستندات : مواد 1105،1103،1102 و 1114 قانون مدنی  

14-رابطه تمکین و بزه ترک انفاق

شرط تحقق بزه ترک انفاق، تمـکین زوجه (به‌استثنای موارد جواز قانونی عدم تمکین) است.

مستندات : ماده 1108 قانون مدنی 1307 – ماده 53 قانون حمایت خانواده 1391  

15-رابطه حق تعیین مسکن زوجه و تمـکین

حق تعیین مسکن به عنوان شروط ضمن عقد، هیچ تعارض یا تزاحمی با تمـکین ندارد.

سایر دعاوی خانواده

مشاوره و قبول وکالت در دعاوی تمـکین و دفاع از آن

مشاوره ، به صورت حضوری و با تعیین وقت قبلی

امکان پذیر می باشد.

از تماس تلفنی جهت مشاوره خودداری فرمائید.

شماره تماسهای اعلام شده ، تنها جهت هماهنگی وقت حضور می باشد.

تماس : شنبه تا چهارشنبه بغیر از ایام تعطیل با تعیین وقت قبلی

 

تمکین